Słownik rave’u: 30 pojęć, które usłyszysz na imprezie
BPM, drop, b2b, warm-up, free party. Zbieramy trzydzieści pojęć, które usłyszysz na imprezie elektronicznej, i wyjaśniamy je prostymi słowami, w kolejności od rytmu po samo wydarzenie.
Na imprezie elektronicznej usłyszysz słowa, które brzmią jak tajny kod. Spokojnie, za każdym stoi prosta idea. Ten słownik wyjaśnia trzydzieści pojęć zwykłym językiem, w kolejności od rytmu, przez utwory i artystów, po samą imprezę. Przeczytaj go od początku albo wróć tu, gdy usłyszysz nieznane słowo.
Jakie słowa opisują tempo i rytm?
Tempo i rytm opisuje sześć pojęć, które usłyszysz najczęściej: BPM, kick, bas, groove, hi-hat i loop.
- BPM
- BPM to skrót od angielskiego „beats per minute”, czyli liczby uderzeń rytmu na minutę. Im wyższa wartość, tym szybszy utwór; house zwykle mieści się w okolicach 120–130 BPM, a drum and bass jest wyraźnie szybszy.
- Kick
- Kick, czyli kick drum, to dźwięk stopy perkusyjnej: niskie, miarowe uderzenie wyznaczające puls utworu. W muzyce tanecznej słychać go niemal cały czas i czuć w klatce piersiowej.
- Bas
- Bas to najniższe dźwięki w utworze, które bardziej czuje się ciałem, niż słyszy uchem. Razem z kickiem tworzy fundament, na którym opiera się cała reszta.
- Groove
- Groove to charakterystyczne kołysanie rytmu, które sprawia, że ciało samo zaczyna się ruszać. Rodzi się z połączenia perkusji, basu i drobnych przesunięć w czasie.
- Hi-hat
- Hi-hat to dźwięk pary talerzy perkusji, krótki i syczący, brzmiący jak szybkie „tss”. W muzyce elektronicznej zwykle prowadzi drobniejszy rytm ponad kickiem.
- Loop
- Loop to krótki fragment dźwięku lub rytmu, który powtarza się w kółko. Na takich pętlach opiera się wiele utworów, bo dają stały, hipnotyczny puls.
Jakie pojęcia opisują sam utwór?
Budowę i składniki utworu opisuje sześć pojęć: track, build-up, drop, sample, synth i remix.
- Track
- Track to po prostu utwór, najczęściej taneczny lub klubowy. W środowisku elektronicznym mówi się tak częściej niż „piosenka”, bo wiele nagrań nie ma śpiewu.
- Build-up
- Build-up to fragment, w którym napięcie narasta i utwór się nakręca. Zwykle dochodzą nowe dźwięki, rytm przyspiesza, a kick lub bas bywa na chwilę wyciszony.
- Drop
- Drop to moment po build-upie, w którym wraca pełny rytm i bas. Zwykle właśnie wtedy parkiet reaguje najgłośniej.
- Sample
- Sample to krótki, nagrany fragment dźwięku użyty w nowym utworze, na przykład uderzenie perkusji, wokal albo odgłos otoczenia. Więcej o tym, skąd się biorą, znajdziesz w tekście o syntezatorach, automatach perkusyjnych i samplach.
- Synth
- Synth to skrót od syntezatora, czyli instrumentu, który wytwarza dźwięk elektronicznie. Dzięki niemu powstają melodie, basy i brzmienia niepodobne do żadnego tradycyjnego instrumentu.
- Remix
- Remix to nowa wersja istniejącego utworu, przygotowana przez innego artystę albo przez samego autora. Zwykle zmienia rytm, tempo lub aranżację, zostawiając rozpoznawalny element oryginału.
Kto jest kim na imprezie elektronicznej?
Na imprezie spotkasz pięć najczęstszych ról i określeń: DJ-a, producenta, live act, headlinera i występ b2b.
- DJ
- DJ to osoba, która łączy utwory w ciągłą całość i prowadzi nastrój wieczoru. Najczęściej gra z gotowych nagrań, a jej siłą są wybór utworów i płynne przejścia.
- Producent
- Producent to osoba, która tworzy utwory, a nie tylko je odtwarza. Wielu artystów jest jednocześnie producentami i DJ-ami.
- Live act
- Live act to występ, w którym artysta gra i zmienia własną muzykę na bieżąco, na przykład na syntezatorach, automatach perkusyjnych lub kontrolerach. Różni się od klasycznego seta DJ-skiego tym, że nie opiera się wyłącznie na miksowaniu gotowych nagrań.
- Headliner
- Headliner to główny artysta wieczoru, zwykle grający w najważniejszym punkcie programu. Jego nazwa najczęściej stoi najwyżej albo największą czcionką na plakacie.
- B2b
- B2b, czyli „back to back”, to występ, w którym dwie osoby grają razem, na zmianę, utwór po utworze. Efekt bywa spontaniczny, bo każda z nich reaguje na wybór drugiej.
Jak DJ łączy utwory w całość?
DJ łączy utwory w całość dzięki czterem pojęciom, które warto znać: set, selekcja, beatmatching i crossfade.
- Set
- Set to ciągły występ DJ-a, w którym utwory łączą się w jedną opowieść. Może trwać od kilkudziesięciu minut do kilku godzin, a jak jest zbudowany, wyjaśnia tekst o tym, jak działa set DJ-ski.
- Selekcja
- Selekcja to wybór utworów oraz kolejność, w jakiej pojawiają się w secie. Dobra selekcja pokazuje gust DJ-a i jego wyczucie publiczności.
- Beatmatching
- Beatmatching to dopasowanie tempa dwóch utworów tak, by ich uderzenia się pokrywały. Dzięki niemu przejście jest płynne, a parkiet nie traci rytmu.
- Crossfade
- Crossfade to płynne przechodzenie z jednego utworu do drugiego przez stopniowe ściszanie pierwszego i podgłaśnianie drugiego. Zwykle robi się to suwakiem na mikserze, zwanym crossfaderem.
Jakie słowa opisują przebieg i miejsca imprezy?
Przebieg imprezy, jej miejsca i klimaty opisuje dziewięć pojęć: line-up, warm-up, closing, afterparty, parkiet, stage, chill-out, ambient i free party.
- Line-up
- Line-up to lista artystów występujących na wydarzeniu, zwykle z kolejnością i godzinami. Znajdziesz go w opisie imprezy i na plakacie.
- Warm-up
- Warm-up to pierwszy występ wieczoru, który rozgrzewa publiczność przed głównymi artystami. Zwykle jest spokojniejszy i dobrze pozwala wejść w klimat.
- Closing
- Closing to ostatni występ wieczoru, który zamyka wydarzenie. Często ma wyjątkowy, pożegnalny charakter.
- Afterparty
- Afterparty to impreza po głównym wydarzeniu, często w innym miejscu lub w mniejszym gronie. Zasady i godziny podaje jej organizator.
- Parkiet
- Parkiet to część sali lub terenu przeznaczona do tańca, czyli serce imprezy. Tu najlepiej widać, jak muzyka łączy ludzi.
- Stage
- Stage to scena, czyli miejsce występu artysty. Na większych wydarzeniach działa kilka scen naraz, a każda może mieć inny klimat muzyczny.
- Chill-out
- Chill-out to spokojniejsza strefa albo nurt muzyczny, w którym można odpocząć od głośnego parkietu. Słowo opisuje zarówno miejsce, jak i łagodniejszy nastrój.
- Ambient
- Ambient to gatunek muzyki, który buduje nastrój, a nie energiczny rytm. Opiera się na długich, płynnych dźwiękach i często nie ma wyraźnego bitu.
- Free party
- Free party to impreza z muzyką elektroniczną wyrastająca z niezależnej sceny, często plenerowa, bez biletu albo z dobrowolną wpłatą. Na każdej imprezie liczą się organizator, zgoda właściciela terenu i troska o bezpieczeństwo.
Gdzie usłyszysz te pojęcia w praktyce?
Usłyszysz je na każdej imprezie elektronicznej, a najłatwiej sprawdzić to samemu. W naszym kalendarzu wydarzeń wybierz coś dla siebie i zajrzyj do line-upu.
Jeśli chcesz zacząć od podstaw, przeczytaj tekst o tym, czym jest rave. A przed pierwszą nocą zajrzyj do poradnika dla początkujących.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest set DJ-ski?
Set to ciągły występ DJ-a, w którym utwory łączą się w jedną całość dzięki płynnym przejściom. Może trwać od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. DJ buduje w nim nastrój, wybiera kolejność utworów i reaguje na publiczność, więc każdy set brzmi trochę inaczej.
Czym różni się DJ od producenta?
DJ łączy i odtwarza utwory podczas występu, a producent tworzy muzykę w studiu lub na komputerze. Wielu artystów robi jedno i drugie. Dlatego na plakacie jedna osoba może być określona jako DJ i producent jednocześnie.
Co znaczy BPM i po co go znać?
BPM to liczba uderzeń rytmu na minutę, czyli miara tempa utworu. Pomaga zrozumieć, czy utwór jest wolniejszy, czy szybszy. DJ-e używają go do łączenia utworów o podobnym tempie, a słuchacze do porównywania gatunków, na przykład house, które jest wolniejsze od drum and bassu.
Co to jest drop?
Drop to moment w utworze, w którym po narastającym napięciu, czyli build-upie, wraca pełny rytm i bas. To zwykle chwila największej reakcji na parkiecie. Nie każdy gatunek używa dropu tak samo wyraźnie, ale w muzyce tanecznej to jedno z najbardziej rozpoznawalnych pojęć.